Oszczędzanie energii cieplnej w domu – od czego zacząć

Na samo ogrzewanie pomieszczeń idzie 61,7% energii zużywanej w polskich gospodarstwach domowych. Tak wynika z danych Eurostatu za 2024 r. Z 822 145 TJ zużytych w domach i mieszkaniach na ogrzewanie przypadło 507 340 TJ. Oświetlenie razem z całym sprzętem elektrycznym to w tym samym zestawieniu 11,6%.

Dlatego kolejność ma znaczenie. Gdy zakręcisz jeden grzejnik w nieużywanym pokoju, pomoże to mniej niż dach, który trzyma ciepło. Według GUS co trzynaste mieszkanie w Polsce stoi w budynku nieocieplonym, a kolejne 13,8% w budynku ocieplonym częściowo. Co trzecie mieszkanie powstało w latach 1961–1980.

Z tego tekstu dowiesz się, gdzie ciepło ucieka najszybciej i w jakiej kolejności opłaca się działać. Tę kolejność ustala dokument publiczny, nie wykonawca. Pokazujemy też, co zmienia ustawienie głowicy, jak wietrzyć bez wyrzucania ciepła za okno, ile można odliczyć od podatku i w jakim stanie są dziś przepisy o ociepleniu.

16 października 2026 r. opublikowaliśmy ten tekst. Dane i przepisy opisane niżej sprawdziliśmy 15 października 2026 r. w zbiorze Eurostatu o zużyciu energii w gospodarstwach domowych, w publikacji i tablicach GUS, w podręczniku programu Czyste Powietrze, w bazie aktów prawnych Kancelarii Sejmu oraz na stronach Ministerstwa Klimatu i Środowiska i niemieckiej Federalnej Agencji Środowiska.

Ile energii w polskim domu idzie na samo ciepło?

Ogrzewanie pomieszczeń pochłania 61,7% energii zużywanej w polskich gospodarstwach domowych, a razem z podgrzewaniem wody 80,4%. Wyliczyliśmy to z danych Eurostatu za 2024 r., stan zbioru na 9 czerwca 2026 r. GUS w informacji sygnalnej z 9 stycznia 2026 r. podaje dla tego samego roku 62,6%, przy innym sposobie zestawienia kierunków użytkowania energii.

Te proporcje tłumaczą, dlaczego najgłośniejsze porady bywają najmniej skuteczne. Gdy wymienisz żarówki i wyłączysz sprzęt z trybu czuwania, dotkniesz niecałej ósmej części tego, co dom zużywa.

Udział ogrzewania powoli spada. GUS w publikacji z 30 stycznia 2026 r. pisze, że „w strukturze zużycia zmniejszył się udział energii zużywanej na ogrzewanie pomieszczeń”. Przyczyny wymienia trzy – termomodernizacje, zaostrzenie norm budowlanych i poprawę sprawności urządzeń grzewczych. Każda z nich jest decyzją właściciela budynku, nie zmianą nawyku.

Prąd ma własny rachunek i własne dźwignie. Zużycie sprzętu, taryfy i tryb czuwania opisaliśmy osobno w tekście o tym, jak obniżyć rachunki za prąd w domu. Tutaj zostajemy przy cieple.

Gdzie ucieka ciepło z domu?

„Najwięcej ciepła z domu ucieka przez zewnętrzne ściany budynku, dach oraz okna i drzwi wejściowe” – tak drogi ucieczki opisuje NFOŚiGW w podręczniku programu Czyste Powietrze, w części o kolejności prac zaktualizowanej 18 marca 2026 r.

Celowo nie podajemy przy tym procentów dla poszczególnych przegród, czyli dla ścian, dachu, okien i podłóg oddzielających ogrzewane wnętrze od zimnego otoczenia. Tabelki w rodzaju „30% przez dach, 25% przez ściany” krążą po poradnikach bez odesłania do pomiaru, a realny rozkład zależy od bryły budynku, powierzchni okien i tego, co jest pod podłogą.

Pełną listę miejsc do obejrzenia podaje natomiast polskie prawo. Rozporządzenie o zakresie audytu energetycznego (Dz.U. 2009 nr 43 poz. 346) każe opisać „ścian zewnętrznych, dachu, stropów, ścian piwnic, okien oraz przegród szklanych i przezroczystych, drzwi”. Osobno wymienia system grzewczy z jego sprawnościami składowymi, instalację ciepłej wody razem z izolacją pionów, kotłownię i wentylację.

Warto porównać tę listę z własnym domem. Według tablic GUS za 2024 r. 7,5% mieszkań znajduje się w budynkach nieocieplonych, 13,8% w częściowo ocieplonych, a 78,3% w ocieplonych. Jednocześnie 95,6% mieszkań zostało przez mieszkańców ocenione jako wystarczająco ciepłe zimą. To, że w domu jest ciepło, nie mówi więc nic o tym, ile energii ten komfort pochłania.

Czy ogrzewanie powietrza z wentylacji też jest stratą?

Tak, i prawo traktuje je jako osobną pozycję. Rozporządzenie o audycie w § 6 pkt 1 lit. a wymienia ulepszenia zmniejszające zapotrzebowanie na ciepło „na pokrycie strat przenikania ciepła przez przegrody budowlane oraz na ogrzanie powietrza wentylacyjnego”. Powietrze, które wpada do domu zimą, ktoś musi ogrzać do temperatury pokojowej, a płaci za to właściciel.

Dom nie może więc być po prostu szczelny. Potrzebuje wymiany powietrza bez wyrzucania całego ciepła, czym zajmuje się wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła.

W jakiej kolejności opłaca się działać?

Najpierw ocieplenie i okna, potem instalacje wewnętrzne, a wymiana źródła ciepła na końcu. NFOŚiGW zapisał tę kolejność wprost w nagłówku „Najpierw ocieplenie, potem wymiana kopciucha”.

Powód jest rachunkowy, nie ideologiczny. Fundusz radzi zacząć „od działań dotyczących zmniejszenia zapotrzebowania na energię (np. docieplenie przegród, wymiana okien itd.)”, a źródło ciepła wymienić „dopiero na końcowym etapie”. Taka kolejność ma zagwarantować, że „nowe efektywne źródło ciepła będzie dostosowane do nowych potrzeb budynku”. Kocioł albo pompa ciepła kupione przed ociepleniem są dobierane do zapotrzebowania, które po ociepleniu zniknie.

Ta kolejność jest planem dla właściciela całego budynku, więc nie każdy czytelnik może ją wykonać sam. Z tablic GUS za 2024 r. wynika, że 56,9% mieszkań znajduje się w budynkach wielorodzinnych. Ściany zewnętrzne, dach i wspólna kotłownia należą tam do nieruchomości wspólnej, a ustawa o własności lokali wymaga w art. 22 ust. 2 na czynność przekraczającą zwykły zarząd uchwały właścicieli lokali. Decyzję o dociepleniu i wymianie źródła ciepła podejmuje więc wspólnota albo spółdzielnia, a pojedynczemu lokatorowi zostają nastawy głowic, wietrzenie i odsłonięte grzejniki, czyli to, co opisujemy w dalszych sekcjach.

Prawo porządkuje to jeszcze ostrzej. Rozporządzenie o audycie każe zestawić wybrane ulepszenia „w kolejności rosnącej wartości prostego czasu zwrotu nakładów (SPBT)”, a wariantu poprawiającego sprawność samego systemu grzewczego szuka dopiero w trzecim kroku. Pierwsze w kolejce stoi to, co zwraca się najszybciej.

Dwa błędy z listy NFOŚiGW psują ten plan szczególnie często. Fundusz wymienia „wykonywanie ocieplenia nad pomieszczeniami nieogrzewanymi” oraz montaż okien, drzwi lub bramy „w nieogrzewanych pomieszczeniach (np. strychy, sutereny, piwnice)”. Gdy po obu stronach przegrody jest zimno, jej docieplenie nie zmniejsza strat w ogrzewanym wnętrzu.

Przy etapie III warto przejrzeć dostępne rozwiązania, bo decyzja wiąże dom na kilkanaście lat. Zebraliśmy je w tekście o tym, czym ogrzewać dom ekologicznie. Program Czyste Powietrze wymaga przy tym, żeby pompa ciepła, kocioł zgazowujący drewno, kocioł na pellet albo kolektory słoneczne pochodziły z listy zielonych urządzeń i materiałów.

Co zmienia ustawienie temperatury i głowicy?

Ministerstwo Klimatu i Środowiska podaje, że 20°C w ciągu dnia i 18°C w nocy pozwala zaoszczędzić 10% energii. Zdanie pochodzi z materiału kampanii „Oszczędzamy energię” z 23 lutego 2023 r. Resort nie dołączył do niego odesłania do wyliczenia, więc traktujemy je jako zalecenie, nie jako pomiar.

Zanim przejdziesz do nastaw, sprawdź jednak, czym masz je wykonać. Z tablic GUS za 2024 r. wynika, że zawory termostatyczne na grzejnikach ma 44,3% gospodarstw domowych, a termostat regulujący temperaturę centralnie w całym mieszkaniu zaledwie 11,1%. Licznik ciepła ma 16,4% gospodarstw, podzielniki na grzejnikach 13,1%. Ponad połowa gospodarstw domowych nie ma więc na czym wykonać porady „ustaw głowicę” i musi ją najpierw zamontować.

Gdy głowica jest, trzeba umieć odczytać jej skalę. Ministerstwo podaje, że pozycja 2–2,5 kreski „powinna zapewnić temperaturę 16–18 stopni Celsjusza”, a pozycja 3–3,5 daje 20–22°C w pomieszczeniach wspólnych. Niemiecka Federalna Agencja Środowiska opisuje tę skalę zbieżnie i podaje, że stopień środkowy, zwykle trzeci, odpowiada około 20°C. Resort dodaje warunek, o którym w dużym pokoju łatwo zapomnieć. Jeśli stoi w nim kilka grzejników, wszystkie powinny być ustawione na tę samą temperaturę.

Federalna Agencja Środowiska dodaje tu coś ważnego. Rozstrzyga indywidualna temperatura komfortu, a ta zależy przede wszystkim od temperatury wewnętrznych powierzchni ścian i okien. To wyjaśnia, dlaczego w słabo ocieplonym domu 20°C na termometrze bywa odczuwane jako chłód. Agencja dodaje, że im słabiej ocieplony dom, tym bardziej opłaca się na krótko przykręcić grzejnik w nieużywanym pokoju, a termostaty programowalne mogą według niej oszczędzić około 10% energii.

Czy każdy stopień mniej to konkretny procent oszczędności?

Nie ma na to liczby, którą dałoby się podać uczciwie. Opisując dokładnie tę zależność, niemiecka Federalna Agencja Środowiska pisze tylko, że każdy stopień mniej oszczędza energię grzewczą, i świadomie nie dopisuje procentu. Popularna w poradnikach wartość „6–7% na każdy stopień” nie ma w nich odesłania do żadnego dokumentu i my też takiego odesłania nie znaleźliśmy.

Podobnie potraktowaliśmy kwoty roczne. Ministerstwo podaje w tej samej kampanii konkretne oszczędności w złotych, ale przypis pod tekstem mówi, że są to „wyliczenia Urzędu Regulacji Energetyki przy uwzględnieniu średnich cen sprzedaży ciepła w 2021 r. (netto) [zł/GJ], średniego kosztu ciepła w 2021 r. [zł/rok] i średniego zużycia w gospodarstwach domowych w 2018 r.”. Ceny ciepła i zużycie zmieniły się od tamtej pory. Gdybyśmy przenieśli je tutaj, wyszłaby liczba, która wygląda precyzyjnie, a opisuje inny rok.

Co zrobić bez remontu?

Zanim wejdziesz w remont, najwięcej dadzą trzy rzeczy – rozsądna regulacja, krótkie wietrzenie i odsłonięte grzejniki. Zalecenia poniżej pochodzą od niemieckiej Federalnej Agencji Środowiska i z kampanii Ministerstwa Klimatu i Środowiska, sprawdzone 15 października 2026 r.

• Zamykaj rolety po zmroku. Zamknięta roleta zmniejsza według Federalnej Agencji Środowiska nocne straty ciepła przez okno o około 20%, a zasunięte zasłony wzmacniają ten efekt.
• W słoneczny dzień rób odwrotnie. Ministerstwo radzi odsłonić okna, żeby promienie słoneczne ogrzały pomieszczenie, i zasłonić je dopiero na noc.
• Zamykaj drzwi między pomieszczeniami o różnej temperaturze. Resort podaje, że różnica między sypialnią i łazienką może sięgać czterech stopni, a otwarte drzwi tę różnicę zjadają.
• Sprawdź nastawy sterownika kotła. Ustawienia fabryczne regulacji są według Federalnej Agencji Środowiska z reguły zbyt wysokie, więc ogrzewanie produkuje więcej ciepła, niż dom potrzebuje.
• Odpowietrz grzejnik, który bulgocze. Zrób to wtedy, gdy grzejnik bulgocze albo nie nagrzewa się mimo odkręconej głowicy.
• Rozważ ekran zagrzejnikowy. Ministerstwo podaje, że ekrany „oddają do pomieszczenia aż 90 proc. ciepła emitowanego przez tylną część kaloryfera”, i zaleca je przede wszystkim do grzejników żeliwnych. Ostrzega przy tym przed ekranami, które mogą zmniejszyć wydajność grzejnika.

Zanim uszczelnisz okna i drzwi, sprawdź jedną rzecz, która decyduje o bezpieczeństwie. Federalna Agencja Środowiska radzi uszczelniać nieszczelne okna i drzwi taśmą piankową albo uszczelkami gumowymi. Ostrzega jednak przy pomieszczeniach z gazowym urządzeniem grzewczym. Wiele takich urządzeń pobiera powietrze do spalania wprost z pomieszczenia, w którym stoi. Agencja każe więc najpierw wyjaśnić z kominiarzem albo instalatorem, jakie uszczelnienie jest tu dopuszczalne. To nie formalność, bo urządzenie spalające gaz pracuje inaczej, gdy odciąć mu dopływ powietrza.

Ryzyko nie kończy się przy tym na jednym pomieszczeniu, bo przewody wentylacyjne obsługują całe mieszkanie. Urządzenie gazowe może stać w łazience albo w kuchni, a uszczelniane okno być w pokoju. Państwowa Straż Pożarna jako główne źródło zatruć tlenkiem węgla w budynkach mieszkalnych wskazuje „niesprawność przewodów kominowych: wentylacyjnych i dymowych”, a wśród jej powodów wymienia „niedostosowanie istniejącego systemu wentylacji do standardów szczelności stosowanych okien i drzwi, w związku z wymianą starych okien i drzwi na nowe”. Dlatego po uszczelnieniu albo wymianie okien w dowolnym pomieszczeniu straż radzi sprawdzić, czy wentylacja nadal działa, i nie zaklejać ani nie zasłaniać kratek wentylacyjnych.

Jak wietrzyć, żeby nie wyrzucać ciepła za okno?

Krótko, szeroko otwartym oknem i przy zakręconych grzejnikach. Federalna Agencja Środowiska podaje, że zimą wystarcza od pięciu do dziesięciu minut, a latem od dwudziestu do trzydziestu. Radzi przy tym otwierać okna szeroko kilka razy dziennie, najlepiej dwa okna leżące po przeciwnych stronach, żeby zrobił się przeciąg. Ministerstwo zaleca zakręcić zawory około dziesięciu minut przed wietrzeniem i ostrzega przed drugą skrajnością, bo nadmierne wychłodzenie pomieszczenia zwiększa pobór ciepła po ponownym włączeniu ogrzewania.

Wietrzyć trzeba jednak naprawdę, i to z powodu wilgoci. W gospodarstwie czteroosobowym oddychanie, kąpiele, gotowanie i pranie oddają do powietrza około dwunastu litrów wody na dobę. W mieszkaniach nieocieplonych albo słabo ocieplonych agencja zaleca zimą utrzymywać wilgotność poniżej 50%. Zwraca też uwagę na zależność, która zaskakuje przy oszczędzaniu – im chłodniejsze pomieszczenie, tym częściej trzeba je wietrzyć, bo chłodniejsze powietrze przyjmuje mniej wilgoci.

Czego nie robić z grzejnikiem?

Nie zastawiać go i nie zakrywać. Federalna Agencja Środowiska formułuje to krótko – meble i zasłony nie należą przed grzejnik ani przed głowicę termostatyczną, bo nagrzane powietrze nie rozchodzi się wtedy po pomieszczeniu. Ministerstwo pisze to samo o zasłonach i firankach.

Zasłonięta głowica ma jeszcze jeden skutek, mniej oczywisty. Głowica mierzy temperaturę powietrza wokół siebie, więc za zasłoną albo za kanapą odczytuje ciepło grzejnika, nie pokoju, i przykręca dopływ wody za wcześnie. Przy okazji warto odsunąć meble co najmniej dziesięć centymetrów od ścian zewnętrznych, co ta sama agencja zaleca, żeby nie dopuścić do pleśni.

Kiedy to już termomodernizacja i czego wymaga audyt?

Termomodernizacja w rozumieniu ustawy to ulepszenie zmniejszające zapotrzebowanie na energię dostarczaną na ogrzewanie i podgrzewanie wody użytkowej w budynku mieszkalnym. Definicję zawiera art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków w tekście jednolitym z Dz.U. 2026 poz. 920. Status „obowiązujący” potwierdziliśmy 15 października 2026 r.

Przy premii termomodernizacyjnej wszystko zaczyna się od audytu. Ustawa definiuje go jako opracowanie wskazujące zakres oraz parametry techniczne i ekonomiczne przedsięwzięcia „ze wskazaniem rozwiązania optymalnego”, stanowiące jednocześnie założenia do projektu budowlanego. Co audyt bada i ile kosztuje, opisaliśmy w tekście o tym, czym jest audyt energetyczny budynku. Od świadectwa różni go cel, bo świadectwo charakterystyki energetycznej opisuje stan budynku, a nie plan jego poprawy.

Art. 3 ust. 1 ustawy wymaga, aby z audytu wynikał jeden z czterech skutków, i wystarczy którykolwiek z nich. Pierwszy to zmniejszenie rocznego zapotrzebowania na energię co najmniej o 10% w budynkach, w których modernizuje się wyłącznie system grzewczy, a co najmniej o 25% w pozostałych budynkach. Drugi to zmniejszenie rocznych strat energii co najmniej o 25%. Trzeci to zmniejszenie rocznych kosztów pozyskania ciepła co najmniej o 20%. Czwarty to zamiana źródła energii na odnawialne albo zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji, czyli wytwarzania ciepła i prądu jednocześnie z tego samego paliwa.

Sama premia ma w ustawie dwie wysokości. Art. 5 ust. 1 ustawy o wspieraniu termomodernizacji ustala ją na 26% kosztów przedsięwzięcia. Gdy razem z przedsięwzięciem powstaje instalacja odnawialnego źródła energii, premia wynosi 31% łącznych kosztów obu przedsięwzięć, ale tylko pod warunkiem z ust. 2b tego samego artykułu, według którego koszt tej instalacji stanowi co najmniej 10% łącznych kosztów. Art. 3 ust. 2 wymaga przy tym, żeby kwota kredytu stanowiła co najmniej 50% kosztów przedsięwzięcia i nie była niższa niż sama premia. Premia jest więc narzędziem dla tych, którzy finansują remont kredytem.

Co można odliczyć od podatku, a czego wykaz nie obejmuje?

Właściciel albo współwłaściciel domu jednorodzinnego odlicza od podstawy obliczenia podatku wydatki na termomodernizację do 53 000 zł. Limit stawia art. 26h ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w tekście jednolitym z Dz.U. 2026 poz. 592, w brzmieniu sprawdzonym 15 października 2026 r.

Pięć warunków z tego przepisu decyduje o tym, czy odliczenie się utrzyma.

• Kwota 53 000 zł dotyczy „wszystkich realizowanych przedsięwzięć termomodernizacyjnych w poszczególnych budynkach, których podatnik jest właścicielem lub współwłaścicielem”. Jest to limit podatnika, nie limit jednego domu.
• Przedsięwzięcie musi się zakończyć w okresie trzech kolejnych lat, licząc od końca roku podatkowego pierwszego wydatku.
• Przy niedotrzymaniu tego terminu podatnik dolicza odliczone kwoty do dochodu.
• Odliczenie nie obejmuje wydatków w części sfinansowanej ze środków NFOŚiGW albo wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej ani zwróconych podatnikowi w jakiejkolwiek formie.
• Wydatek liczy się z faktury wystawionej przez czynnego podatnika VAT, a kwota bez pokrycia w rocznym dochodzie przechodzi na kolejne lata, nie dłużej niż przez sześć lat.

Pełną procedurę opisaliśmy w tekście o tym, jak działa ulga termomodernizacyjna.

Co dokładnie wchodzi do odliczenia, ustala wykaz z rozporządzenia w tekście jednolitym Dz.U. 2025 poz. 1128. Po stronie materiałów wymienia on między innymi:

• materiały do docieplenia przegród, płyt balkonowych, dachów i fundamentów,
• węzeł cieplny z programatorem temperatury i układem automatycznej regulacji pogodowej,
• materiały instalacji ogrzewczej oraz system zarządzania energią,
• stolarkę okienną i drzwiową razem z systemami montażowymi,
• materiały wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.

Po stronie usług stoją w tym wykazie dwie pozycje, które najłatwiej pominąć przy planowaniu. To „wykonanie audytu energetycznego budynku przed realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego” oraz „wykonanie analizy termograficznej budynku”. Pomiar, od którego powinien zacząć się cały remont, jest objęty tą samą ulgą co ocieplenie.

Jedna rzecz z wykazu nie wynika, chociaż bywa tak przedstawiana. Lista nie wymienia osobno głowic ani zaworów termostatycznych. Najbliższe im pozycje mówią o materiałach instalacji ogrzewczej i o wymianie elementów istniejącej instalacji ogrzewczej, więc kwalifikację takiego wydatku warto potwierdzić u doradcy podatkowego przed zakupem.

Jakie przepisy o ociepleniu obowiązują dziś?

Rozporządzenie o warunkach technicznych dla budynków z 2002 r. ma w bazie aktów prawnych Kancelarii Sejmu status „uznany za uchylony”, z datą uchylenia 21 września 2026 r. Odczytaliśmy to 15 października 2026 r. dla aktu z Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690. Baza wiąże to uchylenie z ustawą o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami z Dz.U. 2019 poz. 1696.

Nowego rozporządzenia o warunkach technicznych dla budynków w Dzienniku Ustaw nie ma. Gdy poszukać w tej samej bazie aktów z 2026 r. o takim tytule, wychodzą dwie pozycje, a obie dotyczą czego innego, bo odnoszą się do budowli kolejowych oraz hydrotechnicznych.

Prawo budowlane przewiduje na ten okres przepisy przejściowe. Dwie daty w tej sekcji opisują różne rzeczy i nie są ze sobą sprzeczne. Baza aktów prawnych podaje 21 września 2026 r. jako datę uchylenia rozporządzenia, a ustawa odnosi się do przepisów obowiązujących do 19 września 2026 r., bo okres przejściowy liczy od 20 września 2026 r. Dodany ustawą z Dz.U. 2026 poz. 1161 art. 102a ust. 1 pozwala w tym okresie, trwającym 18 miesięcy, sporządzić projekt zgodnie z przepisami obowiązującymi do 19 września 2026 r., po złożeniu organowi oświadczenia inwestora o stosowaniu tych przepisów. Art. 102c w tym samym okresie dopuszcza utrzymywanie i użytkowanie budynków mieszkalnych według przepisów obowiązujących do tej daty.

Z jakich przepisów może dziś skorzystać właściciel domu?

Dla właściciela domu jednorodzinnego najważniejszy jest jednak art. 102b. Pozwala on inwestorowi w tym samym osiemnastomiesięcznym okresie stosować przepisy obowiązujące do 19 września 2026 r. do robót budowlanych wymienionych w art. 29 ust. 4, a w tym przepisie, w pkt 1 lit. c, stoi docieplenie „budynków o wysokości nieprzekraczającej 12 m”. Takie roboty nie wymagają ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, więc nie ma tu organu, któremu składa się oświadczenie. Docieplenie budynku wyższego niż 12 m i nie wyższego niż 25 m wymaga już zgłoszenia, bo wymienia je art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. e.

Jedno wymaganie stoi przy tym w samej ustawie, a nie w rozporządzeniu, i uchylenie go nie dotknęło. Art. 5 ust. 2b Prawa budowlanego każe przy robotach „polegających na dociepleniu budynku, obejmujących ponad 25 % powierzchni przegród zewnętrznych tego budynku” spełnić „wymagania minimalne dotyczące energooszczędności i ochrony cieplnej przewidziane w przepisach techniczno-budowlanych dla przebudowy budynku”. Ocieplenie całego domu przekracza ten próg niemal zawsze, więc parametry izolacji nie są przy takim remoncie dobrowolne.

Dla czytelnika planującego ocieplenie wynikają z tego trzy wnioski. Tabele współczynnika przenikania ciepła, powtarzane w poradnikach jako „wymóg prawny”, nie są dziś treścią obowiązującego rozporządzenia, ale nie są też bez znaczenia, bo w okresie przejściowym odsyłają do nich właśnie te przepisy, które inwestor może wybrać. Progu z art. 5 ust. 2b Prawa budowlanego nie da się przy tym pominąć, gdy docieplenie obejmuje ponad czwartą część przegród, dlatego konkretne wartości warto ustalić z projektantem albo sprawdzić w Dzienniku Ustaw w dniu rozpoczęcia prac. Zasady premii i ulgi stoją natomiast w ustawach i ta zmiana ich nie dotknęła, więc progi 10%, 25% i 20% oraz limit 53 000 zł obowiązują niezależnie od sytuacji z rozporządzeniem.

Najczęstsze pytania o oszczędzanie energii cieplnej