Klasy energetyczne AGD – jak czytać nowe etykiety A–G

Klasy energetyczne AGD opisuje dziś skala od A do G, bez plusów, ale nie w każdej grupie sprzętu. Unijne rozporządzenie (UE) 2017/1369 kazało Komisji Europejskiej wprowadzić „etykiety ze zmienioną skalą A–G”, grupa po grupie, osobnym aktem delegowanym dla każdej. Dlatego w jednym sklepie potrafią wisieć obok siebie dwie różne etykiety, a ta sama litera znaczy co innego przy pralce i przy piekarniku.

Zamieszanie ma źródło w starej skali. Kiedy sprzęt zaczął masowo osiągać klasę A, dokładano do niej kolejne plusy, aż po A+++. Skala rosła w górę zamiast się zaostrzać. Przeskalowanie odwróciło ten kierunek. Litery zostały te same, zmieniły się progi, które trzeba spełnić, żeby je dostać.

Nową skalę dostały lodówki, pralki, zmywarki i telewizory od 1 marca 2021 r., źródła światła od 1 września 2021 r., a suszarki bębnowe dopiero od 1 lipca 2025 r. Piekarniki, okapy i klimatyzatory nadal mają plusy, bo aktu zmieniającego dla nich skalę nie ma. Odkurzacze nie mają etykiety wcale, odkąd Sąd Unii Europejskiej unieważnił dotyczące ich rozporządzenie.

Stan prawny sprawdzony 6 września 2026 r. w pełnych tekstach aktów pobranych z EUR-Lex i z Dziennika Ustaw.

Czym nowa etykieta A–G różni się od starej skali z plusami?

Nowa etykieta ma siedem klas i żadnego plusa, a w starej nad klasą A dopisywano plusy, aż po A+++. Art. 11 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2017/1369 nakazał Komisji przyjąć akty delegowane wprowadzające „etykiety ze zmienioną skalą A–G”, czyli jeden zestaw liter dla wszystkich przeskalowanych grup.

Najważniejsze jest to, czego przeskalowanie nie robi. Nie zmienia ani konstrukcji urządzenia, ani jego zużycia prądu, tylko próg przypisany literze. Ponieważ progi nowej skali ustawiono tak, żeby na starcie prawie nic nie sięgało klasy A, sprzęt z dawnym oznaczeniem A++ ląduje dziś niżej w alfabecie, choć zużywa tyle samo energii. Klasy z etykiety sprzed 2021 r. nie da się więc porównać z dzisiejszą.

Nie myl też dwóch rzeczy o tej samej nazwie. Klasa energetyczna sprzętu opisuje jedno urządzenie i wynika z rozporządzenia unijnego, a klasa energetyczna budynku opisuje cały dom i stoi na odrębnych przepisach krajowych, które omawiamy przy okazji tematu świadectwo charakterystyki energetycznej budynku.

Które sprzęty mają już skalę A–G, a które nadal starą?

Skalę A–G ma dziś siedem grup sprzętu domowego, a piekarniki, okapy i klimatyzatory nadal noszą plusy. Zestawienie opiera się na aktach delegowanych do rozporządzenia 2017/1369 i na statusie aktów starszych, sprawdzonym w EUR-Lex 6 września 2026 r.

Suszarki przez ponad cztery lata stały obok pralek z inną skalą. Rozporządzenie 2023/2534 stosuje się od 1 lipca 2025 r., a starsze rozporządzenie nr 392/2012 straciło moc dzień wcześniej. Od 1 stycznia 2027 r. na etykiecie suszarki dojdzie klasa możliwości naprawy od A do E, którą wprowadza rozporządzenie 2025/1353. Odkurzacze wypadły z systemu inaczej. Rozporządzenie nr 665/2013 uznano za nieważne wyrokiem Sądu z 8 listopada 2018 r. w sprawie T-544/13 RENV i nowego aktu dla tej grupy nie wydano. Komisja w sprawozdaniu z 24 czerwca 2026 r. wpisała piekarniki, okapy i klimatyzatory do grup, dla których nowa etykieta jest dopiero w przygotowaniu. Skalę A–G mają za to źródła światła, co ułatwia dobór oświetlenia LED w domu.

Dlaczego klasa A bywa pusta zaraz po zmianie skali?

Bo tak każe ustawiać progi rozporządzenie ramowe. Art. 11 ust. 8 rozporządzenia (UE) 2017/1369 nakazuje Komisji tak dobrać wymagania, żeby „było mało prawdopodobne, że jakiekolwiek produkty zakwalifikują się do klasy energetycznej A w momencie wprowadzenia etykiety”, a szacowany czas dojścia większości modeli do tej klasy wynosił co najmniej dziesięć lat. W praktyce bywa krócej. Komisja podała w sprawozdaniu z 24 czerwca 2026 r., że 90 % pralek zarejestrowanych w bazie EPREL osiągnęło klasę A w ciągu sześciu lat od przeglądu. Gdy technologia ma rozwijać się szybciej, art. 11 ust. 9 pozwala zostawić puste dwie górne klasy, A i B.

Przepisy przewidują też koniec życia skali. Zgodnie z art. 11 ust. 6 Komisja przeprowadza przegląd etykiety w celu zmiany skali, kiedy 30 % sprzedawanych egzemplarzy w grupie osiąga klasę A albo 50 % mieści się w klasach A i B, a technologia wciąż ma zapas rozwoju. Działa to też w drugą stronę. Jeśli ekoprojekt nie dopuszcza już wprowadzania do obrotu modeli klasy E, F lub G, art. 11 ust. 10 nakazuje pokazać te klasy kolorem szarym.

Co dokładnie pokazuje etykieta i w jakich jednostkach?

Litera to nagłówek, a najwięcej mówi liczba pod nią, bo każde rozporządzenie dobiera jednostkę zużycia do sposobu korzystania ze sprzętu.

Lodówka i zamrażarka podają zużycie w kWh na rok, bo pracują bez przerwy (rozporządzenie 2019/2016). Pralka i zmywarka podają kWh na 100 cykli, bo liczba prań zależy od gospodarstwa domowego (rozporządzenia 2019/2014 i 2019/2017), tak samo suszarka bębnowa (rozporządzenie 2023/2534). Telewizor i monitor podają kWh na 1 000 godzin, osobno dla trybu SDR i HDR (rozporządzenie 2019/2013), a źródło światła na 1 000 godzin świecenia (rozporządzenie 2019/2015).

Etykieta niesie też parametry użytkowe. Pralka pokazuje pojemność w kilogramach dla programu „eco 40–60”, zużycie wody, czas programu, klasę wirowania i hałas w dB(A), a zmywarka liczbę standardowych kompletów naczyń i wodę na cykl. Przykładowych wartości w kWh nie podajemy, bo żaden z tych aktów ich nie ustala. Liczba zależy od modelu, odczytasz ją z etykiety albo z unijnej bazy i dopiero wtedy przeliczysz na własne rachunki za prąd w domu.

Do czego służy kod QR i baza EPREL?

Kod QR z etykiety prowadzi do unijnej bazy z pełnymi danymi modelu. Rozporządzenie 2019/2016 definiuje go jako „matrycowy kod kreskowy zawarty na etykiecie energetycznej modelu produktu, który umożliwia dostęp do informacji o tym modelu w publicznej części bazy danych o produktach”.

Ta baza nazywa się EPREL, czyli europejski rejestr produktów do celów etykietowania energetycznego. Zgodnie z motywem 1 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2024/994 ma część publiczną z bezpłatnym dostępem oraz część dla organów nadzoru rynku. Wpis nie jest dobrowolny. Art. 4 ust. 1 rozporządzenia 2017/1369 nakazuje dostawcy wprowadzić dane modelu do bazy przed wprowadzeniem go do obrotu. Załącznik I wymaga, żeby część publiczna generowała etykietę każdego modelu oraz wersje karty informacyjnej we wszystkich językach urzędowych Unii, więc kartę przeczytasz po polsku.

Zakres bazy jest szerszy niż sama nowa skala. Motyw 2 rozporządzenia 2024/994 mówi, że EPREL obejmuje produkty objęte aktami wydanymi na podstawie rozporządzenia 2017/1369 oraz starszej dyrektywy 2010/30/UE, a do tego opony. Piekarnik z plusami też tam jest. Część publiczna działa pod adresem eprel.ec.europa.eu.

Jak przeczytać etykietę krok po kroku?

Sześć ruchów wystarczy, żeby wyciągnąć z etykiety to, co ważne przy półce.

1. Sprawdź, jaka to skala. Jeśli na pasku widzisz plusy, patrzysz na starą skalę, a klasa A nie jest na niej najwyższa.
2. Odczytaj literę i jej miejsce na pasku. Grot strzałki z klasą stoi na wysokości odpowiedniej strzałki skali, więc widać dystans do najlepszych modeli.
3. Zanotuj liczbę pod literą razem z jednostką. kWh na rok, na 100 cykli i na 1 000 godzin to trzy różne miary.
4. Porównuj tylko w obrębie jednej grupy. Klasa C pralki i klasa C telewizora nie mówią nic o relacji tych urządzeń.
5. Zeskanuj kod QR. W EPREL znajdziesz kartę informacyjną modelu i parametry, których na etykiecie nie zmieszczono.
6. Zaplanuj los starego urządzenia. Przy dostawie nowego możesz bezpłatnie oddać zużyty sprzęt tego samego rodzaju i o tej samej funkcji (art. 37 ust. 2 ustawy o ZSEE).

Kto pilnuje etykiet w sklepie i w reklamie?

Obowiązek pokazania etykiety spoczywa na sprzedawcy i obejmuje również internet. Art. 5 ust. 1 lit. a rozporządzenia (UE) 2017/1369 każe eksponować etykietę „w sposób widoczny, w tym w sprzedaży na odległość przez internet”. Art. 6 lit. a wymaga dodatkowo, żeby reklama wizualna konkretnego modelu podawała jego klasę oraz zakres klas dostępnych na etykiecie. Rozporządzenie 2023/2534 dopowiada dla suszarek, że etykieta ma być wyraźnie widoczna na przedniej albo górnej ścianie urządzenia.

W Polsce kontrolę prowadzą wojewódzcy inspektorzy Inspekcji Handlowej oraz Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, a wyniki trafiają do Prezesa UOKiK. Wynika to z art. 10 ustawy z 14 września 2012 r. o etykietowaniu energetycznym produktów związanych z energią (t.j. Dz.U. 2020 poz. 378).

Sankcja jest administracyjna i uderza w firmę, nie w kupującego. Art. 17 tej ustawy przewiduje karę od jednokrotnego do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa GUS.

Najczęstsze pytania o klasy energetyczne AGD